Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Ἤδη ἔγραψα πρός τήν εὐλάβειά σου, νομίζοντας ὅτι βρίσκεσαι στή Φοινίκη, καί τώρα σοῦ γράφω πάλι τά ἴδια, αὐτά πού σοῦ εἶχα γράψει καί προηγουμένως, ὅτι δηλαδή ἰδιαίτερα τώρα, πρέπει νά κάνετε τά πάντα καί νά πιεσθεῖτε, ὥστε νά μήν ἀφήσετε ἔρημη τήν εὔφορη γῆ πού καλλιεργήσατε, οὔτε νά ἐπιτρέψετε νά καταστραφοῦν κάποια ἀπό αὐτά πού ἔχετε κατορθώσει. Γιατί καί οἱ βοσκοί, ὅταν δοῦν νά ἀπειλεῖται τό κοπάδι τους ἀπό παντοῦ, τότε ἀγρυπνοῦν περισσότερο καί ἐντείνουν τήν προσοχή τους καί χρησιμοποιοῦν σφενδόνη καί μεταχειρίζονται κάθε εἴδους τέχνασμα, γιά νά ἀπομακρύνουν ὅλους τούς κινδύνους ἀπό τό κοπάδι. Ἄν ὁ Ἰακώβ, πού τοῦ εἶχαν ἐμπιστευθεῖ ἄλογα πρόβατα, πέρασε δεκατέσσερα χρόνια δουλεύοντας καί ἀγρυπνώντας μέσα στή συνεχή ταλαιπωρία, στή ζέστη καί στό κρύο, καί ἔκανε τίς πιό ἐξευτελιστικές δουλειές, σκέψου πόσα πρέπει νά κάνουν καί νά ὑποφέρουν ἐκεῖνοι στούς ὁποίους ἔχουν ἐμπιστευθεῖ λογικά πρόβατα, ὥστε νά μή χαθεῖ κανένα ἀπό αὐτά.

Παρακαλῶ λοιπόν τήν εὐλάβειά σου, ὅσο πιό δριμής εἶναι ὁ χειμώνας καί ὅσα πολλά, ἔντονα καί ἀνυπέρβλητα τά ἐμπόδια καί ὅσοι καί ἄν εἶναι ἐκεῖνοι πού ἐπιβουλεύονται τό ποίμνιο, τόσο περισσότερο καί ὁ ἴδιος πρέπει νά ἐξεγερθεῖς καί ἄλλους νά παρακαλέσεις νά σοῦ συμπαρασταθοῦν στό καλό αὐτό ἔργο, καί νά βιαστεῖτε νά βρεθεῖτε ἐκεῖ. Σίγουρα, γιά τήν ἀποδημία αὐτή δέν θά λάβεις μικρό μισθό. Καί ἄν καί μόνο γιά τήν μετακίνησή σου πρός τά ἐκεῖ θά ἀμειφθεῖς, πολύ περισσότερο θά γίνει τό ἴδιο καί ἄν προχωρήσεις στά ἔργα καί ἄν ἐπιδείξεις μεγάλη ἐπιμέλεια. Ἐξάλλου ἀπό τό νά κάθεσαι στό σπίτι, πολύ καλύτερο καί ὠφελιμότερο εἶναι νά κάνεις τέτοιες ἀποδημίες. Γιατί καί ἐκεῖ, μπορεῖς νά ἔχεις αὐτά πού ἔχεις τώρα, δηλαδή τή νηστεία, τίς ἀγρυπνίες καί τήν ἄλλη εὐσεβῆ ζωή. Ἐνῶ καθήμενος στό σπίτι, δέν ὑπάρχει τρόπος νά κερδίσεις, αὐτά πού μπορεῖς νά καρπωθεῖς παραμένοντας ἐκεῖ. Ἐννοῶ τή σωτηρία τόσων ψυχῶν, τό μισθό ἀπό τούς κινδύνους, τήν ἀνταμοιβή γιά τήν τόση προθυμία. Γιατί πράγματι ὑπάρχει ἀμοιβή καί γιά τήν προθυμία.

Φέρνοντας στό νοῦ σου πόσα στεφάνια θά ἐξασφαλίσεις ἀπό τώρα γιά τόν ἑαυτό σου, μήν ἀμελήσεις, μήν ἀναβάλεις, ἀλλά μόλις καλυτερεύσει ἡ ὑγεία σου παρακαλῶ ἀμέσως νά σηκωθεῖς καί νά φύγεις, χωρίς νά φροντίζεις καθόλου γιά τά ἀναγκαῖα. Γιατί τά εἶπα ὅλα στό κύριό μου, τόν ἐντιμότατο καί εὐλαβέστατο πρεσβύτερο Κωνστάντιο. Ἄν λοιπόν χρειασθοῦν χρήματα γιά οἰκοδομές, εἴτε γιά τίς ἀνάγκες τῶν ἀδελφῶν, θά σᾶς τά χορηγήσει ὅλα μέ πολλή ἀφθονία καί πολλή περισσότερη μάλλιστα, ἀπό κάθε ἄλλη φορά.

Ἔχοντας λοιπόν κατά νοῦν καί τήν εὐκολία πού θά βρεῖς ἀπό κεῖ καί προπαντός τό εὐάρεστο στό Θεό ἔργο πού ἔχεις νά κάνεις, ἀπόβαλε κάθε ἐνδοιασμό καί δέξου τήν παράκληση νά δραστηριοποιηθεῖς γρήγορα. Γράψε μου ἀμέσως μόλις τό κάνεις, ὥστε νά πάρω ἀπό αὐτό πολύ κουράγιο, ἄν καί βρίσκομαι σέ τρομερή ἐρημιά. Γιατί, ἄν μάθαινα ὅτι ἔχεις ξεκινήσει μέ τήν ἀπόφαση ἐκείνη, δηλαδή προετοιμασμένος νά ἐργαστεῖς ὅσο μπορεῖς, νά ταλαιπωρηθεῖς γιά τή σωτηρία τῶν ψυχῶν αὐτῶν πού βρίσκονται ἐκεῖ, θά νόμιζα ἀπ᾽ τή μεγάλη μου χαρά ὅτι δέ διαμένω σέ ἐρημιά. Ἐπιθυμῶ βέβαια καί ἐγώ νά ἔρθεις γιά νά σέ δῶ, ἀλλ᾽ ἐπειδή, ὅπως εἶπα στήν ἀρχή, τοῦτο ἐδῶ εἶναι πιό ἀναγκαῖο, καί ἐπιπλέον ὑπάρχει καί φόβος μήπως ὁ χειμώνας σοῦ κλείσει τό δρόμο ἀπό ἐδῶ πρός τά ἐκεῖ, γι᾽ αὐτό σέ βιάζω καί σέ παρακαλῶ νά φύγεις γρήγορα καί νά πᾶς ἐκεῖ.

Σχόλια στήν Ἐπιστολή

 Ἡ ἐπιστολή αὐτή ἀπευθύνεται πρός τόν πρεσβύτερο Γερόντιο, ὁ ὁποῖος ἦταν ἕνας ἀπό τούς πλέον διακεκριμμένους ἐργάτες τοῦ Εὐαγγελίου καί ―ἀπ’ ὅτι διαφαίνεται ἀπό τό ὅλο περιεχόμενο τῆς ἐπιστολῆς― βρισκόταν κάτω ἀπό τήν πνευματική καθοδήγηση τοῦ σεπτοῦ Ἱεράρχη.

Ὁ πρεσβύτερος Γερόντιος ἐργαζόταν ἱεραποστολικά γιά μακρύ χρονικό διάστημα, στήν περιοχή τῆς Φοινίκης. Κάποια ὅμως ἀσθένειά του τόν εἶχε ἀναγκάσει νά ἐπιστρέψει στήν Κωνσταντινούπολη γιά νά ξεκουραστεῖ καί νά ἀναρρώσει. Οἱ μεγάλες ἀποστάσεις, ὁ ἀπόμακρος τόπος τῆς ἐξορίας τοῦ Ἁγίου καί ἐπιπλέον ἡ ἔλλειψη τακτικῆς ἐπικοινωνίας εἶχαν καθυστερήσει τήν πληροφόρησή του, σχετικά μέ τό θέμα τῆς πορείας τῆς ἀσθενείας τοῦ Γεροντίου, ἀλλά καί τῆς ὅλης καταστάσεως πού ἐπικρατοῦσε στήν ἱεραποστολική Ἐκκλησία τῆς Φοινίκης, πού ἐκείνη τήν ἐποχή περνοῦσε δύσκολες ἡμέρες. Συνέχεια →

Ἐπιστολή 221 τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου

Στίς τέσσερις τοῦ Πανέμου μηνός, ἐνῶ πρόκειται νά ἀναχωρήσουμε ἀπό τή Νίκαια, στέλνω αὐτά τά γράμματα στή θεοσέβειά σου, παρακαλώντας γι᾽ αὐτό πού δέν ἔπαψα πάντοτε νά παρακαλῶ, δηλαδή νά μήν παραλείψεις νά κάνεις ὅ,τι ἐξαρτᾶται ἀπό σένα γιά τήν διακονία τήν ὁποία ἀπό παλαιά εἶχες ἀναλάβει. Νά προσπαθήσεις ἔστω καί ἄν ἐνσκήψει χειμώνας βαρύτερος ἀπό αὐτόν πού τώρα ἐπικρατεῖ, ἔστω καί ἄν γίνουν μεγαλύτερα τά κύματα. Λέγοντας «τή διακονία σου» ἐννοῶ τήν καθαίρεση τῆς εἰδωλολατρίας, τήν ἀνοικοδόμηση τῶν ἐκκλησιῶν, καί τή φροντίδα τῶν ψυχῶν. Νά μή σέ ἀποθαρρύνει ἡ δύσκολη κατάσταση. Γιατί ὁ κυβερνήτης, βλέποντας τό πέλαγος μανιασμένο καί φουρτουνιασμένο, δέν ἀπομακρύνεται ἀπό τό τιμόνι. Ἀλλά οὔτε καί κανένας γιατρός, βλέποντας τόν ἄρρωστο νά καταβάλεται ἀπό τήν ἀσθένεια, ἐγκαταλείπει τή θεραπεία. Ἀντίθετα, τότε ἀκριβῶς ὁ καθένας ἀπό αὐτούς κάνει χρήση τῆς τέχνης του.

Καί σύ λοιπόν, ἐντιμότατε καί εὐλαβέστατε δέσποτά μου, δεῖξε πολλή προθυμία. Τίποτε ἀπό ὅσα συμβαίνουν νά μή σέ ἀποθαρρύνει. Γιατί ὄχι μόνο δέ θά δώσουμε λόγο γιά τά κακά πού οἱ ἄλλοι μᾶς κάνουν, ἀλλά θά λάβουμε καί μισθό. Ἐάν ὅμως ἐμεῖς οἱ ἴδιοι δέ συνεισφέρουμε ὅ,τι μποροῦμε καί δείξουμε ραθυμία, τότε σέ τίποτε δέ θά μᾶς ὠφελήσει ἡ εὐκαιρία πού μᾶς προσφέρεται τώρα δηλαδή, νά βοηθήσουμε στήν ἀντιμετώπιση τῆς δυσκολίας. Γιατί καί ὁ Παῦλος, ἐνῶ βρισκόταν στή φυλακή καί ἦταν δεμένος στό ξύλο, ἔκανε τό χρέος του. Καί ὁ Ἰωνᾶς ἐπίσης, παρόλο πού ἦταν ἐγκλωβισμένος στήν κοιλιά τοῦ θαλασσινοῦ θηρίου, ὅπως καί οἱ Τρεῖς Παῖδες, ὅταν βρίσκονταν μέσα στήν κάμινο, τό ἴδιο ἔκαναν. Κανέναν τους δέν τόν ἔκανε πιό ράθυμο ἡ ταλαιπωρία τῶν διαφόρων αὐτῶν δεσμωτηρίων.

Σκεπτόμενος λοιπόν αὐτά, δέσποτά μου, νά μήν παύσεις νά φροντίζεις γιά τίς Ἐκκλησίες τῆς Φοινίκης, τῆς Ἀραβίας καί ὅλης τῆς Ἀνατολῆς, γιατί ξέρεις ὅτι θά ἔχεις μεγαλύτερο μισθό ἀπό τόν κόπο πού θά καταβάλλεις ἐσύ γιά νά ἀντιμετωπίσειςτά διάφορα δεινά.

Νά μήν ἀμελεῖς νά μοῦ γράφεις συνεχῶς καί πολύ τακτικά. Ὅπως πληροφορήθηκα τώρα, διαταχθήκαμε νά ἀναχωρήσουμε ὄχι στή Σεβάστεια, ἀλλά στήν Κουκουσό.Ἐκεῖ  θά σοῦ εἶναι εὐκολότερο νά μοῦ γράφεις. Γράφε μου λοιπόν, πόσες ἐκκλησίες κτίσθηκαναὐτή τή χρονιά, ποιοί ἅγιοι ἄνδρες στή Φοινίκη πέθαναν, ἤ ἐάν ἔγινε κάποια ἐπιπλέον πρόοδος. Γιατί στή Νίκαια βρῆκα ἕνα μοναχό φυλακισμένο καί τόν ἔπεισα νά ἔρθει στήν εὐλάβειά σου ὥστε νά σταλεῖ στή Φοινίκη. Φρόντισε λοιπόν νά μέ πληροφορήσεις ἐάν ἦρθε.

Στή Σαλαμίνα, χωριό πού βρίσκεται στήν Κύπρο καί πολιορκεῖται ἀπό τούς Μαρκιωνίτες, βρισκόμουν σέ συνομιλίες μέ αὐτούς πού ἔπρεπε. Εἶχαπετύχει τά πάντα ἐκεῖ, ἀλλά μέ πρόλαβε ἡ ἐξορία. Ἐάν λοιπόν μάθεις ὅτι ὁ κύριός μου, ὁ ἐπίσκοπος Κυριακός παραμένει στήν Κωνσταντινούπολη, γράψε του γιά τήν ὑπόθεση αὐτή καί αὐτός θά μπορέσει νά τά φέρει ὅλα εἰς πέρας. Ἰδιαίτερα ὅσους ἔχουν παρρησία πρός τό Θεό νά τούς παρακαλεῖς νά κάνουν πολλή χρήση τῆς προσευχῆς μέ πολλή ἐμμονή καί ἐπιμονή, ὥστε νά σταματήσει τό ναυάγιο αὐτό πού βρῆκε τήν οἰκουμένη. Γιατί καί τήν Ἀσία τήν κυρίεψαν ἀβάστακτα δεινά, ἀλλά καί ἄλλες πόλεις καί Ἐκκλησίες, τίς ὁποῖες, γιά νά μή γίνομαι ἐνοχλητικός, ἀποφεύγω νά τίς ἀναφέρω μία-μία χωριστά. Θά σοῦ πῶ τοῦτο μόνο, ὅτι δηλαδή ἡ ὑπόθεση χρειάζεται ἐκτενής καί ἐντατική προσευχή.

Σχόλια στήν  Ἐπιστολή

Ἡ Ἐπιστολή εἶναι γραμμένη ὅταν ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος βρισκόταν καθ’ ὁδόν πρός τήν ἐξορία του στήν Κουκουσσό. Εἶναι ἡ πρώτη Ἐπιστολή του, στήν ὁποία καταγράφεται ὁ χρόνος τῆς συγγραφῆς (στίς τέσσερις τοῦ Πανέρμου μηνός, πού ἀντιστοιχεῖ μέ τήν περίοδο μεταξύ 15 Αὐγούστου καί 15 Σεπτεμβρίου), καθώς καί ὁ τόπος σύνταξης καί ἀποστολῆς της.

Ἀπευθύνεται στόν πρεσβύτερο Κωνστάντιο, ὁ ὁποῖος καί πρίν ἀπό τήν ἐξορία τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου εἶχε ἀναλάβει τήν εὐθύνη ὅλης τῆς ἱεραποστολικῆς ἐργασίας τῆς Ἐκκλησίας, πού κατευθυνόταν ἀπό τό Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

Ἡ διακονία τοῦ πρεσβύτερου Κωνστάντιου περιελάμβανε τήν ἐξεύρεση καί τήν προετοιμασία ἱεραποστόλων, καθώς ἐπίσης καί ἡ μέριμνα γιά τήν τροφοδοσία τους. Ἐπιπλέον, στά πλαίσια τῶν καθηκόντων του ἦταν ἡ φροντίδα τῆς ἐξασφάλισης τῶν ἀπαιτούμενων πόρων, τόσο γιά τήν συντήρηση τῶν ὑπαρχόντων Ἱερῶν Ναῶν, ὅσο καί γιά τήν ἀνοικοδόμηση νέων. Συνέχεια →