Ἅγιος Νικόδημος Ἁγιορείτης

Τροπάριον.

Βοῶ σοι γηθόμενος· κλῖνον τό οὖς σου καί πρόσχες μοι, Θεοῦ καταγγέλλοντι, σύλληψιν ἄσπορον· εὗρες χάριν γάρ, ἐνώπιον Κυρίου, ἥν εὗρεν οὐδέποτε, ἄλλη τις Πάναγνε.

Ἑρμηνεία

Τό Τροπάριον τοῦτον λέγεται ἐκ μέρους τοῦ Ἀγγέλου· ἐρανίσθη δέ ἀπό τό Δαβιτικόν ἐκεῖνο ρητόν τό λέγον· «Ἄκουσον Θύγατερ καί ἴδε, καί κλῖνον τό οὖς σου» (Ψαλ. μδ´ 10). Λέγει λοιπόν πρός τήν Θεοτόκον ὁ Ἄγγελος· ἐγώ Δέσποινα τοῦ παντός, ἀποσταλείς ἐκ Θεοῦ, βοῶ εἰς ἐσέ χαίρων ἀσπασμόν παράδοξον καί σωτηριώδη. Βοῶ δέ εἶπεν ὁ Μελωδός, ὄχι διότι ἐβόησεν ὁ Ἀρχάγγελος καί ἐφώναξε πρός τήν Παρθένον τό, Χαῖρε, ἀλλά διότι ἔλαβεν ἀνάγκην νά γράψῃ ἐν τῷ δευτέρῳ τούτῳ Τροπαρίῳ τό στοιχεῖον β´. Ὅτι δέ ὁ Ἄγγελος ἡσύχως εἶπε πρός τήν Παρθένον τό, Χαῖρε, καί ὄχι μετά βοῆς, ἵνα μή ταράξῃ αὐτήν, βεβαιοῖ ὁ θεῖος Ἀνδρέας ὁ Κρήτης, πανηγυρίζων εἰς τήν αὐτήν καί λέγων· «Ταῦτα διστάσας καθ᾿ ἑαυτόν ὁ Γαβριήλ, ἐπέστη τῇ παστάδι, καί προφθάσας τόν θάλαμον, καθ᾿ ὅν ἡ Παρθένος ᾠκίζετο, ἡσυχῇ τῇ θύρᾳ προσήγγισε· καί γενόμενος ἔνδον, πραείᾳ τῇ φωνῇ τῇ Παρθένῳ προσεῖπε· Χαῖρε κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετά σοῦ».Ἴσως δέ μέ τό «Βοῶ» σημαίνει ὁ Μελωδός ὄχι τήν αἰσθητήν βοήν τοῦ σώματος, ἀλλά τήν νοητήν τῆς ψυχῆς. Ὅθεν κλῖνον τά θεῖά σου ὦτα, Παρθένε, καί πρόσεχε εἰς τά λόγιά μου. Κλῖνον δέ εἶπε τά ὦτά σου εἰς ἐμέ, διά νά δείξῃ τῆς Παρθένου τό μεγαλεῖον καί τό ἀνώτερον αὐτῆς ἀξίωμα ἀπό τό ἰδικόν του· καθώς γάρ οἱ δοῦλοι, μή τολμῶντες νά πλησιάσουν εἰς τούς αὐθέντας των καί νά λαλήσουν πρός αὐτούς, παρακαλοῦσιν ἐκείνους νά κλίνωσι τά ὦτά των πρός τούς δούλους· οὕτω καί ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριήλ, βλέπων ὑψηλοτέραν ἀπό τόν ἑαυτόν του τήν Παρθένον, παρακαλεῖ αὐτήν νά κλίνῃ τά ὦτά της διά νά τοῦ ἀκούσῃ κάτω εὑρισκομένου. Συνέχεια →

Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ

Παρθένε Δέσποινα Θεοτόκε ἡ κατά σάρκα γεννήσασα τόν Θεόν Λόγον, γνωρίζω ὅτι δέν εἶναι εὐπρεπές, οὐδέ ἄξιον εἰς ἐμέ τόν πανάσωτον, τόν ἔχοντα μεμολυσμένους τούς ὀφθαλμούς καί τά χείλη ἀκάθαρτα, νά ἴδω τήν εἰκόνα Σου τῆς Ἁγνῆς, τῆς Ἀειπαρθένου, τῆς ἐχούσης τό σῶμα καί τήν ψυχήν καθαρά καί ἀμόλυντα, ἀλλ᾽ ἀπεναντίας πρέπει νά μισηθῶ ὁ ἄσωτος καί νά ἐπιτιμηθῶ ὑπό τῆς ὑμετέρας καθαρότητος. Πλήν ἐπειδή ὁ Θεός τόν Ὁποῖον ἐγέννησες, ἔγινεν ἄνθρωπος ὅπως καλέσῃ τούς ἁμαρτωλούς εἰς μετάνοιαν, λαμβάνω καί ἐγώ τό θάρρος καί προσέρχομαι πρός Σέ, παρακαλῶν μετά δακρύων.

Πρόσδεξε τήν παράκλησίν μου διά τῆς ἀπαλλαγῆς τῶν πολλῶν καί χαλεπῶν πταισμάτων μου καί παρακάλεσον τόν Μονογενῆ Σου Υἱόν καί Θεόν ὅπως ἐλεήσῃ τήν ἀθλίαν

καί ταλαίπωρον ψυχήν μου. Διότι διά τό πλῆθος τῶν ἀνομιῶν μου ἐμποδίζομαι νά στρέψω τό βλέμμα μου πρός Αὐτόν καί νά ζητήσω συγχώρησιν καί διά αὐτό σέ προβάλλω μεσίτριαν.

Ἀπολαύσας πολλῶν καί μεγάλων δωρεῶν παρά τοῦ δημιουργήσαντός με Θεοῦ, ἐφάνην ἄθλιος καί ἀχάριστος ὁμοιωθείς μέ τά ἀνόητα κτήνη· πτωχεύσας εἰς τάς ἀρετάς, πλουτήσας εἰς τά πάθη, βεβαρυμένος μέ ἐντροπήν, ἐστερημένος θείας παρρησίας, κατακεκριμένος ὑπό τοῦ Θεοῦ, θρηνούμενος ὑπό τῶν ἀγγέλων, χλευαζόμενος ὑπό τοῦ δαίμονος καί μισούμενος ὑπό τῶν ἀνθρώπων· ἐλεγχόμενος ὑπό τῆς συνειδήσεως, ἐντρεπόμενος διά τά πονηρά μου ἔργα, νεκρός ὑπάρχων πρό τοῦ θανάτου καί πρό τῆς κρίσεως αὐτοκατάκριτος καί πρό τῆς ἀτελευτήτου κολάσεως τυγχάνων αὐτοτιμώρητος ὑπό τῆς ἀπογνώσεως. Διά τοῦτο καταφεύγω εἰς τήν ἰδικήν Σου καί μόνην βοήθειαν, Δέσποινα Θεοτόκε, ὁ μυρίων ταλάντων ὀφειλέτης, ὁ ἀσώτως τήν πατρικήν οὐσίαν δαπανήσας, ὁ παρανομήσας ὑπέρ τόν Μανασσῆν, ὁ γενόμενος ἄσπλαχνος ὑπέρ τόν πλούσιον, ὁ λαίμαργος δοῦλος, τό δοχεῖον τῶν πονηρῶν λογισμῶν, ὁ θησαυροφύλαξ τῶν αἰσχρῶν καί ρυπαρῶν λόγων καί ὁ ξένος πάσης ἀγαθῆς ἐργασίας. Συνέχεια →